Large Call to Action Headline
निवासी मुकबधीर विद्यालय नांदेड ता.जि.नांदेड
प्रेरणा शिक्षण प्रसारक मंडळ देगलूर संचलित निवासी मूकबधीर विद्यालय नांदेड ता.जि.नांदेड ही शाळा शासनाच्या परवानगीने मुकबधीर मुलांसाठी निवासी विशेष शाळा सुरु करण्यात आली असून शाळेत विद्यार्थ्यांना विनामुल्य प्रवेश देवून शिक्षण, भोजन तसेच निवासाची सोय उपलब्ध आहे. विशेष मुलांना शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात आणून या मुलांना संस्कारमय शिक्षण देवून त्यांना स्वावलंबी बनविणे व त्यांचे पुनर्वसन करणे. दिव्यांग व्यक्तींच्या दिव्यंगत्वाकडे न पाहता त्यांच्यामध्ये असलेल्या सामर्थ्याकडे पाहून त्यांच्यातील सुप्त गुण विकसीत करून त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सामील करणे हाच संस्थेचा मुख्य उद्देश आहे. प्रस्तावना: निवासी मूकबधिर विद्यालय हे विशेष गरज असलेल्या श्रवण व वाणी अपंग (मूकबधिर) विद्यार्थ्यांसाठी समर्पित शैक्षणिक संस्थान आहे. अशा विद्यार्थ्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी, त्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देण्यासाठी आणि स्वावलंबी जीवन जगण्यासाठी सक्षम करण्यासाठी या विद्यालयाची स्थापना करण्यात आलेली आहे. श्रवण आणि वाणी अडचणींमुळे विद्यार्थ्यांना सामान्य शाळांमध्ये शिक्षण घेणे कठीण जाते. त्यामुळे त्यांच्या शैक्षणिक, सामाजिक आणि भावनिक गरजांचा विचार करून निवासी पद्धतीने शिक्षण देणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. उद्दिष्टे: निवासी मूकबधिर विद्यालयाची प्रमुख उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे आहेत: श्रवण व वाणी अपंग विद्यार्थ्यांना दर्जेदार व समावेशक शिक्षण प्रदान करणे. सांकेतिक भाषेच्या माध्यमातून प्रभावी संवाद कौशल्य विकसित करणे. विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, स्वावलंबन आणि सामाजिक जाणीव निर्माण करणे. व्यावसायिक प्रशिक्षणाद्वारे भविष्यातील रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी क्रीडा, कला व सांस्कृतिक उपक्रम राबविणे. ➤शैक्षणिक सुविधा: विद्यालयात राज्य मंडळ किंवा राष्ट्रीय शैक्षणिक अभ्यासक्रमानुसार शिक्षण दिले जाते. प्राथमिक ते माध्यमिक किंवा उच्च माध्यमिक स्तरापर्यंत शिक्षणाची सोय उपलब्ध असते. विशेष शिक्षण तज्ञ (Special Educators) आणि प्रशिक्षित शिक्षक विद्यार्थ्यांना सांकेतिक भाषा (Sign Language), ओठवाचन (Lip Reading) आणि श्रवण सहाय्यक साधनांच्या मदतीने शिक्षण देतात. अध्यापन पद्धती: सांकेतिक भाषा दृश्य माध्यमांचा वापर (चित्रे, व्हिडिओ, प्रोजेक्टर) वैयक्तिक लक्ष देणारी अध्यापन पद्धत लहान गटांमध्ये शिक्षण श्रवण प्रशिक्षण (Auditory Training) विद्यालयात संगणक शिक्षण, विज्ञान प्रयोगशाळा, ग्रंथालय आणि डिजिटल शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध असते. ⚠️आरोग्य : निवासी सुविधा: निवासी मूकबधिर विद्यालयात विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृहाची (Hostel) सुविधा उपलब्ध असते. ग्रामीण किंवा दूरवरच्या भागातील विद्यार्थ्यांना शिक्षणाची संधी मिळावी यासाठी निवासी व्यवस्था अत्यंत उपयुक्त ठरते. वसतिगृहातील सुविधा: स्वच्छ व सुरक्षित निवास व्यवस्था पौष्टिक आहार आरोग्य तपासणी व वैद्यकीय सेवा २४ तास देखरेख अभ्यासासाठी स्वतंत्र वेळ व मार्गदर्शन विद्यार्थ्यांच्या शारीरिक व मानसिक आरोग्याची विशेष काळजी घेतली जाते.
निवासी मूकबधीर विद्यालय नांदेड ता.जि.नांदेड
- विशेष सेवा व थेरपी :
मूकबधिर विद्यार्थ्यांच्या विकासासाठी विविध विशेष सेवा पुरवल्या जातात:
स्पीच थेरपी (Speech Therapy): बोलण्याची क्षमता सुधारण्यासाठी.
ऑडिओलॉजी सेवा: श्रवण चाचण्या व श्रवणयंत्र मार्गदर्शन.
समुपदेशन (Counselling): विद्यार्थ्यांच्या भावनिक विकासासाठी.
व्यक्तिमत्व विकास कार्यक्रम: आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी.
◉ मुलांना सन्मानाने जगण्याचा आत्मविश्वास देणे.
ध्येय (Mission):
व्यावसायिक प्रशिक्षण: विद्यार्थ्यांना केवळ शैक्षणिक शिक्षण न देता त्यांना रोजगारक्षम बनविणे हे विद्यालयाचे महत्त्वाचे ध्येय आहे. यासाठी विविध व्यावसायिक प्रशिक्षण अभ्यासक्रम राबवले जातात:
संगणक प्रशिक्षण
शिवणकाम व हस्तकला
इलेक्ट्रिकल वर्क
ब्युटी पार्लर
प्रशिक्षण
प्रिंटिंग व ग्राफिक डिझाइन
या प्रशिक्षणामुळे विद्यार्थी शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर स्वावलंबी बनतात.
सांकेतिक भाषेद्वारे प्रभावी शिक्षण
सांकेतिक भाषेद्वारे प्रभावी शिक्षण: आमच्या शाळेत सांकेतिक भाषेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना सोप्या व समजण्यासारख्या पद्धतीने शिक्षण दिले जाते. दृक्साहाय्य साधने, चित्रे आणि प्रात्यक्षिकांचा वापर करून प्रत्येक विषय स्पष्ट केला जातो. त्यामुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढतो, संवाद कौशल्य सुधारते आणि शिकण्याची आवड निर्माण होते.
विशेष प्रशिक्षित शिक्षक व समुपदेशन सुविधा
विशेष प्रशिक्षित शिक्षक व समुपदेशन सुविधा: आमच्या शाळेत अनुभवी व विशेष प्रशिक्षण घेतलेले शिक्षक विद्यार्थ्यांना संयमाने आणि समजून मार्गदर्शन करतात. प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या गरजेनुसार वैयक्तिक लक्ष दिले जाते. समुपदेशन सुविधेमुळे भावनिक आधार मिळतो, आत्मविश्वास वाढतो आणि विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधला जातो.
कौशल्य विकास व आत्मनिर्भरतेवर भर
कौशल्य विकास व आत्मनिर्भरतेवर भर: आमच्या शाळेत विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी विविध कौशल्य विकास उपक्रम राबवले जातात. संगणक शिक्षण, हस्तकला, क्रीडा आणि व्यावसायिक प्रशिक्षणाद्वारे त्यांना स्वावलंबी बनवले जाते. व्यवहारज्ञान, शिस्त आणि आत्मविश्वास वाढवून भविष्यात सक्षम व आत्मनिर्भर नागरिक घडविण्यावर विशेष भर दिला जातो.
शिक्षक व कर्मचारी शाळेत विशेष शिक्षणाचे प्रशिक्षण घेतलेले, अनुभवी, संवेदनशील व सेवाभावी शिक्षक व कर्मचारी कार्यरत आहेत. हे शिक्षक केवळ अध्यापक नसून मुलांचे मार्गदर्शक व पालकत्वाची भूमिका बजावतात.
प्रजासत्ताक दिनानिमित्त विद्यार्थ्यांना कपडे वाटप
मूकबधिर शाळेमध्ये प्रजासत्ताक दिनानिमित्त विद्यार्थ्यांना कपडे वाटपाचा सुंदर उपक्रम राबविण्यात आला. ध्वजारोहणानंतर प्रमुख पाहुण्यांच्या हस्ते गरजू विद्यार्थ्यांना कपडे देण्यात आले. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलला. समाजातील बांधिलकी व समानतेचा संदेश देणारा हा कार्यक्रम उत्साहात पार पडला.
स्वातंत्र्य दिनानिमित्त कार्यक्रम शाळेत स्वातंत्र्य दिन मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. ध्वजारोहण, देशभक्तीपर गीत, भाषणे आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. विद्यार्थ्यांमध्ये देशप्रेम, एकता आणि राष्ट्रीय अभिमानाची भावना जागृत केली जाते. विविध स्पर्धांमधून त्यांचा सहभाग वाढवून प्रेरणादायी वातावरण निर्माण केले जाते.
स्वातंत्र्य दिनानिमित्त कार्यक्रम अध्यक्ष डॉ शाम दवणे , प्रमुख पाहुणे आर आर भास्करे, नगरसेवक दिपक पाटील व इतर पाहुणे स्वातंत्र्य दिनानिमित्त शाळेत उत्साहात कार्यक्रम साजरा करण्यात आला. प्रमुख पाहुण्यांच्या हस्ते ध्वजारोहण झाले व राष्ट्रगीत गायले गेले. विद्यार्थ्यांनी देशभक्तीपर गीते, भाषणे आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. कार्यक्रमातून देशप्रेम, एकता आणि स्वातंत्र्याच्या महत्त्वाचा संदेश देण्यात आला. वातावरण देशभक्तीने भारावले होते.
पालक मेळावा अध्यक्ष डॉ शाम दवणे , प्रमुख पाहुणे आर आर भास्करे, नगरसेवक दिपक पाटील व इतर पाहुणेमूकबधिर शाळेमध्ये पालक मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीची माहिती पालकांना देण्यात आली. शिक्षकांनी संकेतभाषा, श्रवण प्रशिक्षण व विशेष शिक्षण पद्धतींबद्दल मार्गदर्शन केले. पालकांनीही आपले अनुभव मांडले. या उपक्रमामुळे शाळा व पालकांमध्ये समन्वय आणि विश्वास वाढला.
श्रवणयंत्र वाटप कार्यक्रम मूकबधिर शाळेमध्ये विद्यार्थ्यांना श्रवणयंत्र वाटप कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला. तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली गरजू विद्यार्थ्यांना श्रवणयंत्रे देण्यात आली. या उपक्रमामुळे त्यांना ध्वनी ओळखण्यास व संवाद साधण्यास मदत होते. विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात प्रगती होऊन आत्मविश्वास वाढण्यासही मोठी मदत मिळते.
मूकबधिर शाळेमध्ये वाचन कक्ष मूकबधिर शाळेमध्ये वाचन कक्ष व आधुनिक उपकरणांची सुविधा उपलब्ध आहे. या कक्षात चित्रमय व शैक्षणिक पुस्तके ठेवली आहेत. तसेच विद्यार्थ्यांसाठी हेडफोनची व्यवस्था करण्यात आली आहे, ज्यामुळे श्रवणयंत्राद्वारे ध्वनी ऐकण्याचा सराव करता येतो. त्यामुळे त्यांच्या अध्ययनात व संवाद कौशल्यात सुधारणा होते.
दिव्यांग शाळेमध्ये वृक्षारोपणाचा कार्यक्रम मूकबधिर शाळेमध्ये वृक्षारोपणाचा कार्यक्रम आनंदी वातावरणात पार पडला.सर्व शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन दिले.दिव्यांग विद्यार्थ्यांनी मोठ्या उत्साहाने सहभाग घेतला. विद्यार्थ्यांच्या क्षमतेनुसार कामांचे नियोजन करण्यात आले.दिव्यांग विद्यार्थ्यांमध्ये निसर्गप्रेम वाढवण्याचा प्रयत्न झाला.वृक्षारोपणामुळे पर्यावरणाबद्दल जागरूकता वाढली. दिव्यांग विद्यार्थीही समाजासाठी योगदान देऊ शकतात हे सिद्ध झाले. हा दिवस शाळेच्या इतिहासात स्मरणीय ठरला.
🍽️मूकबधिर शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी भोजन व्यवस्था: आमच्या शाळेत विद्यार्थ्यांसाठी स्वच्छ, पौष्टिक आणि संतुलित आहाराची व्यवस्था केली जाते. ताजे व आरोग्यदायी अन्न दिले जाते, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांचे शारीरिक व मानसिक आरोग्य चांगले राहते. भोजन वितरणात स्वच्छतेचे नियम पाळले जातात आणि सर्व विद्यार्थ्यांची काळजीपूर्वक देखभाल केली जाते.
विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षतेसाठी विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षतेसाठी सी.सी.टी.व्ही.कॅमेरे,सुरक्षा समिती, इंटरनेट सुविधा, गरम पाण्याचे सोलार, 24 तास लाईटसाठी सोलार, तसेच पिण्याच्या पाण्यासाठी आर.ओ.वॉटर फिल्टर मशीन उपलब्ध आहे.
